chia sẻ bạn cấu tạo tổng quan của một sản phẩm loa karaoke

Xin gửi lời chào lời chúc sức khỏe thật tâm nhất với mọi thứ  tới bạn, những người yêu thích về âm thanh. Do cũng có sở thích là nghiên cứu đồ âm thanh nên hôm nay mình có viết bài giới thiệu về sơ lược về loa bằng hiểu biết hạn chế của minh. hi vọng bài viết có thể tích trữ thêm nhiều kinh nghiệm và có nhiều ích lợi cho một số bạn đọc

CƠ BẢN VỀ CỦ LOA ĐIỆN ĐỘNG

1 chia sẻ :

Chào các bạn: trong hệ thống nghe nhìn có lẽ  loa và mic là thiết bị kém phát triển . ra đời khoảng từ hơn 100 năm qua quả thật nó không có thay mới gì đang kể. Nó gần như là 1 huyền thoại, mọi người nói về nó rất nhiều nhưng kết quả thường rất mông lung.

Loa có thực sự khó đến vậy không? Câu trả lời của mình là nó bao gồm nhiều cái rất đơn điệu , cũng bởi vì quá nhiều nên thật sự lựa chọn ra ra Câu trả lời cho nó thật sự là rất quá khó.

Trên thế giới một số doanh nghiệp thật sự có thể thiết kế ra nó rất ít( thiết kế chứ không phải sản xuất ứng dụng). Phần lớn các cty này nằm ở những nước Bắc Âu địa mà mà ngành khoa học xuất hiện nhiều điều kiện để phát triển như Scanpeak, Seas. những ngành khoa học để phát triển 1  củ loa theo mình ít nhất là 3 ngành bao gồm : Điện từ trường; âm học; cơ học vật liệu. & cả tâm sinh lý học nữa( trường hợp có điều kiện mình sẽ nói rõ hơn).

Loa thực sự rất tệ, Chắc ít có thiết bị nào có khả năng tệ hơn nó được do đâu vậy.

Củ loa hay được gọi là Transducer (bộ chuyển đổi năng lượng).

Nó chuyển từ nguồn tín hiệu điện (từ máy khuếch đại) thành chuyển động cơ (cuộn dây động voice coil) sau đó thông một màng bức xạ (màng loa cone) thay đổi áp suất không khí làm nên  âm thanh. các thiết bị tệ về hiệu suất như bình acqui (Điện↔Hoá) hay tấm Pin mặt trời (Quang↔Điện) cũng tốt hơn nó gấp nhiều lần vì nó phải qua trung gian là cơ học (Điện-Cơ-Âm).

xem thêm về âm thanh nhà thờ tại đây http://amthanhphonghop.com/giai-phap-am-thanh/giai-phap-am-thanh-nha-ga-nha-xuong-nha-tho

Ví dụ một cái loa có độ nhạy là 95dB( hiệu suất rất cao đó), đưa vào đó 100W điện ta thu được khoảng 3W âm thanh, 97W phần còn lại chỉ nhằm để nhún nhảy màng loa & đốt cuộn chuyển động thôi, quá hao phí.! hầu hết các loa có hiệu suất khoảng 1 % thôi đó các bạn.
Với một bộ phận có cấu tạo kém cỏi như vậy nhưng chúng ta buộc phải dùng vì Thời điểm này chưa ai nghĩ ra cách nào bảo đảm hơn cả, chắc cần phải 50 năm nữa, có thể lúc đó ta có cách nào đó thay mới trực tiếp áp suất không khí từ điện mà không bắt buộc phải hệ cơ học nào hết.

nghe nản quá ! Chẳng muốn nghiên cứu về nó nữa! Nhưng có thể vì tình yêu âm nhạc (ai mà không yêu nó chứ) mà các kỹ sư vẫn miệt mài nghiên cứu & cho ra những sản phẩm lấy hết hồn vía chúng ta chỉ từ 1 % bé tý đó. bảo đảm 100% các kỹ sư thiết kế loa toa pc 658r mê nhạc dữ lắm. Họ sử dụng khoa học để phục vụ cho nghệ thuật, tôi coi họ như nghệ nhân vậy rất đáng quí trọng. Hiểu thêm 1 chút về loa tôi  biết có giúp chút gì cho việc nghe hát không, hay có thể Diy 1 cái loa cho riêng mình không? Nhưng bởi vì tài liệu về loa ở Việt Nam quá ít và cả triệu câu hỏi trên diễn đàn nên hi vọng bài này sẽ gíup 1 ít cho các bạn. Loa không thuộc về một số chuyên gia nó là của mọi thứ các bạn yêu âm nhạc, tôi nghĩ là vậy.

2. Cấu tạo củ loa:

2.Chức năng của các thành phần:

a. Frame (Khung sườn loa):

dùng để gắn các thành phần, loại cao cấp thì bằng nhôm đúc, thông thường bằng sắt dập đôi khi còn được làm từ nhựa. đối với những  loa bổng và 1 số loa trung khung sườn thường kín (bít luôn đằng sau) khung sườn cũng là chổ cho một số hãng thi thố sở trường , như loa bổng của B&W khung sườn phía sau làm bằng thủy tinh có hình dạng vỏ ốc giúp triệt tiêu hoàn toàn âm thanh từ phía sau màng loa. Khung sườn loa cho biết loa đó cấp cao cỡ nào còn về âm thanh không tác động nhiều lắm chỉ mong sao nó đừng có bề mặt quá lớn gây phản xạ trực tiếp lại màng loa.

b. Surround, edge (viền nhún):

một số  loa ngày xưa thì thường cùng chất liệu giấy ép với phần màng loa hoặc vải (xếp gấp lại) với loại này thì đường viền tương đối cứng và ảnh hưởng trực tiếp đến thông số kỹ thuật của loa, loại viền này nếu bị hỏng nên dán lại, không được cắt ra làm lại bằng viền cao su mút thông dụng. ngày nay khuynh hướng thiết kế viền nhún càng mềm dẻo & bền là được, với dòng này không may bị mục hay rách bạn có thể thay mới mà không tác động nhiều đến chất lượng cao (do độ cứng không đáng kể). Viền loa không phát ra âm thanh nó chỉ có vai trò giữ kín hơi & độ mềm dẻo. Tuy Nhiên nếu thay thế không đúng loại âm thanh sẽ rất không giống nhau . Nhìn vào viền loa toa tz 205 nhập khẩu nếu có kinh nghiệm bạn có thể nhận biết loa âm thanh như thế nào dùng vào việc gì Ví dụ như viền gân vải có khả năng dùng loa trầm hoặc trung trầm, viền mút mềm đa phần sử dụng làm loa trầm, viền cao su dày nên chỉ dùng cho Sub điện.

c. Spider, Damper (màng nhện):

Là bộ phận vô cùng cần thiết & lao động nặng nhọc nhất trong củ loa, khi đưa tín hiệu điện vào,loa đi lại  nhưng phải luôn quay về vị trí cân bằng để thực hiện cho những nguồn tín hiệu theo sau. Nó hoạt động như 1 cái lò xo, độ cứng của nó tuỳ vào ý đồ nhà thiết kế, ngoài ra nó còn giúp cho cuộn dây hoạt động đúng tâm. Độ động của củ loa phụ thuộc rất lớn vào độ nảy của màng nhện(lò xo) này. Màng nhện chế tạo với hình dạng( các nếp gấp) khác nhau , vật liệu không giống nhau sẽ cho âm thanh không giống nhau . Việc sản xuất màng nhện tương tự như luyện thép, phải sử lý keo và thời gian hấp nhiệt để đạt được độ cứng độ dẻo mong muốn . Loa nếu dùng quá lâu, công suất quá lớn sẽ làm lão hoá (mỏi) màng nhện khiến âm thanh không thể còn rõ rệt và ầm ì . Màng nhện quyết định chất lượng cao  củ loa về độ bền âm thanh theo thời gian . Màng nhện bị rách bị hư sẽ là 1 tai hoạ nếu bạn không có khả năng tìm được đúng loại. những  loa cao cấp đòi hỏi phải có thời gian chạy rà chính là một phần tôi luyện cho màng nhện được hoạt động tối ưu.

Magnet (nam châm):

thường có 3 loại Alnocol, Ferrite, neodymium:
Alnicol: là vật liệu sử dụng trong một số  loa ngày xưa (1940-1965), Đây là loại có từ trường rất mạnh thời gian gần đây ít còn được sử dụng do rất mắc, loại này tuy tốt nhưng nếu hoạt động thường xuyên ở công suất cao sẽ dẫn tới sự truyền nhiệt độ từ cuộn dây vào nam châm làm cho nó giảm lực và không tự hồi phục, loại ferrite khi nguội lại có thể tự phục hồi từ trường.

Để vòng dây làm việc tối ưu nó cần được đặt trong một miền từ trường cao, miền này chính là khe từ nhỏ hẹp chỉ vài mm. Để gom thông lượng từ trường tại đây mọi người dùng các miếng sắt dẫn từ. kết hợp với nam châm gọi chung là từ mạch.

Cấu tạo mạch từ (bao gồm nam châm và các miếng sắt dẫn từ) của nam châm alnicol (thường là mạch nội từ) tốt về âm thanh hơn so với cấu trúc mạch từ ferrite do có ít khoảng trống trong mạch khi hệ dao động ít gây ra tạp âm.

Ferrtie: có lực từ yếu hơn alnicol ( cùng khối lượng)là loại sử dụng phổ biến nhất nó rẻ và khó bị khử từ thời điểm hoạt động ở công suất cao. Thường mạch từ của Ferrite là loại ngoại từ.
Neodymium: Là sự kết hợp một số ưu điểm của 2 loại trên, từ mạnh và khó bị khử từ. không chỉ do nhỏ gọn nó còn được dùng trong các loa xe hơi, micro v.v. ngày nay do giá thành đã giảm cực nhiều một số hãngloa danh tiếng cũng đã sản xuất rất nhiều loa sử dụng vật liệu này.
Vật liệu từ không tác động đến chất lượng cao âm thanh, nam châm ferrite cũng cho lực từ mạnh nhưng sẽ cồng kềnh, các vật liệu từ mạnh do nhỏ gọn sẽ có được cấu trúc mạch từ ưu việt hơn cho âm thanh.

Nam châm là loại vật liệu nhất là nó có khả năng bị khử từ khi nhiệt độ quá cao, nếu bị làm rớt cấu trúc của nó cũng thay đổi , nó không như cục sắt bình thường thì đâu.

Nếu cần dùng  âm thanh công suất  lớn (loa sân khấu), bạn cần phải chọn lựa  củ loa có vòng ổn định từ (bằng nhôm hay đồng) trên Top plate hoặc miếng chụp trên pole Piece. Nó có nhiệm vụ giảm bớt dòng điện xoáy đảm bảo  loa hoạt động liên tục ở sức mạnh cao.

Cuộn dây động (Voice coil):

Cấu tạo gồm lõi (bobin) là ống hình trụ dùng quấn dây lên đó, nó được đặt trong khe hở từ, các  loa cao cấp khe từ này rất khít với cuộn dây động vì Đây là nơi tập trung năng lượng từ. Khe từ càng nhỏ mật độ từ càng lớn. những  loa thường thì  để cho an toàn khe từ có thể rộng hơn đôi chút tuỳ vào chất lượng .

lõi quấn dây phải chế tạo bằng chất liệu không từ tính, phải nhẹ, phải cứng chắc & phải chịu được nhiệt độ cao đôi khi có thể lên đến 250 độ C. Hiện giờ đa số dùng Nhôm làm lõi vì nó có công suất chịu đựng cao và rẻ tiền, loại nữa là giấy cũng rất tốt nhưng sức mạnh  kém hơn. Loại cao cấp thì có Nomex. Cuộn dây làm bằng vật liệu khác nhau sẽ cho thông số củ loa không giống nhau , còn về mặt âm thanh chỉ trừ loại bằng Nhôm tuy có công suất cao nhưng âm thanh thì có đôi chút rào cản, do tần số cộng hưởng của vật liệu này nằm trong ngưỡng nghe.

Dây quấn:

loại thông dụng là dây tròn, ngoài ra còn có dây vuông và dây bầu dục. bởi độ trống của loại dây tròn khá lớn điều này gia tăng khối lượng, những loại kia thì tối ưu hơn. riêng đối với  loa dưới đây là điều quan trọng . Vấn đề sử dụng dây vuông chỉ là thời gian , bởi nó tiết kiệm tới hơn 20%. Trong thời buổi cái gì cũng đắt đỏ trước sau gì các cục biến áp cũng nên dùng dây vuông thôi.

Dây quấn thông dụng đặc biệt đồng, bằng nhôm phủ đồng bên ngoài , loại bằng nhôm thì có khối luợng nhẹ nhưng khó hàn và điện trở riêng cũng cao hơn đồng, loại bằng bạc thì quá tốt rồi nhưng cũng khó gắn kết và mắc nữa.

Thành phần keo trong cuộn dây động là quan trọng nhất, keo cũng cần phải nhẹ, phải chịu nhiệt độ cao phải chắc nữa. hầu hết keo trong phía dưới đây là loại đặc dụng khó kiếm ở Việt Nam.
Cuộn dây động làm việc theo 2 dạng thông dụng nhất: loại có cuộn dây lú ra ngoài ( Overhung Voice Coil) và loại nằm hoàn toàn trong khe từ ( Underhung Voice Coil):

đa số một số  loa sử dụng kiểu cuộn dây nằm tràn ra ngoài (overhung voice coil) do nó giảm được cực nhiều nhiệt năng dẫn đến tăng công suất . Loại nằm hoàn toàn trong khe từ được dùng trong những  loa công suất  trung bình nhưng độ chân thực rất cao đặc tính kiểm soát rất tốt & tuyến tính trong giới hạn sức mạnh . Nhìn sơ qua một số bạn đã thấy sự mắc tiền của nó, ngoài chất liệu còn nhiều hơn một số tính chất của vật liệu cũng nhu cầu rất khắt khe. Nó phải mắc gấp 3,4 lần loại thông thường . Kỹ thuật này thường dùng trong những  loa bổng & một số loa dòng Ultra Hiend.

Ngoài ra còn có loại voice coil dạng kéo đẩy với 2 miếng sắt dẫn, nhằm triệt tiêu độ méo,
loại có 2 cuộn dây riêng biệt sử dụng cho loa Sub Stereo.

Số lớp dây quấn thông thường là 2 hoặc 4, số tầng này tùy vào ý đồ thông số kỹ thuật mà người kỹ sư mong muốn , dây lớn dây nhỏ cũng vậy. Không nên mở rộng khe từ để quấn dây to, hay quấn nhiều lớp hơn, vì khối lượng của voice coil phải tương thích với chỉ số từ trong khe. Khi cuộn dây to hay nhiều lớp khối lượng lớn mà năng lượng từ không đủ sẽ đưa đến giảm hiệu suất, chính vì vậy  âm thanh sẽ bé hơn nhất là ở dãi tần cao, gây lầm lẫn là tăng âm trầm.Do hiệu suất giảm nên cuộn dây sẽ nóng lên không tốt cho loa và cả máy khuếch đại.

Cuộn dây bị cháy có khả năng quấn lại được, chất lượng tuỳ thuộc vào mức độ tinh xảo tay nghề ( cái này thì Việt Nam mình rất khéo), chỉ cần sử dụng đúng keo chất lượng thì có thể nói rằng là bảo đảm , vì hầu hết những công đoạn ráp loa đều làm bằng tay cả.

tiện đây nói thêm về râu loa ( tisel wire), việc cuộn dây này phải thật nhanh & chính xác thời điểm tối đa là 3 giây cho một mối hàn (càng nhanh càng tốt), đặc biệt dây nối từ cuộn dây động tới râu. nguyên nhân để lâu dây đồng sẽ cháy giòn khi hoạt động bị gãy thì rất mong muốn . một số bạn diy loa nếu gắn socket thì không sao, nếu hàn trực tiếp lên đó cũng chú ý việc này .
Màng loa (cone paper) :

bắt buộc phải hình dung khi chưa gắn màng loa vào bạn đưa tín hiệu nhạc vào, loa nhún nhảy như là động cơ bình thường, nó sẽ không phát ra âm thanh. Muốn có âm thanh bạn cần thay mới áp suất không khí bằng phương pháp gắn vào đó một màng loa phía dưới đây là cái duy nhất tạo ra âm thanh mà chúng ta có thể nghe được, những phần trước đó được hiểu như bộ lái điều khiển bằng nguồn tín hiệu điện. Nói nôm na sự truyền động từ cuộn dây giống như cái dùi của 1 anh đánh trống & anh này được điều khiển bằng tín hiệu điện vậy thôi. Vậy thì màng trống( màng loa) bằng vật liệu nào sẽ cho ra âm thanh kiểu đó, trống da nghe khác trống nilon chứ. Để tạo một  củ loa khi chưa có màng loa các chương trình máy tính thời điểm này rất dễ dàng thực hiện được bằng phương pháp dịch ngược các thông số đòi hỏi . Lý thuyết thiết kế ở Đây là điện ,từ và cơ học.

có thể bạn nghe ở đâu đó loa này có âm thanh là chân thực , là chính xác. việc này làm tôi nhớ lại 1 Bác nào đó trên diễn đàn hình như là Bác Via @ không có cái loa nào nghe đảm bảo hơn cây ghita 200 ngàn của tui, & bản thân tôi cũng thấy vậy. Cứ nghĩ tới cái dùi đánh vào cái trống làm tôi rất nản vì màng loa bây giờ là một nhạc cụ rồi.

Để thiết kế 1 nhạc cụ cần thiết nhất là nó phải nghe thấy hay (cái này có trời mới biết sao nó hay) Ví dụ như có cây violon của ông nào đó bên Ý tuyệt nhất thế gian ai cũng đồng ý và một số cây Violon khác muốn chiếm ngôi thì cứ tới đó mà thi thố. Mỗi 1 nhạc cụ đã có tuổi thọ hàng trăm năm, quá trình đó một số nghệ nhân các bước hoàn thiện nó & tới giờ cũng vậy, làm nhạc cụ hay không phải là chuyện dễ dàng gì.

các bạn nói làm như thế nào  loa là một nhạc cụ được chứ nó là 1 thiết bị điện tử rõ ràng mà, nếu màng loa có khối lương bằng không( là không có khả năng ) thời điểm đó nó sẽ không còn có khối lương riêng không có tần số riêng cũng giống như là không có âm sắc thời điểm đó nguồn tín hiệu như thế nào nó sẽ phát y như vậy, tiếc là không như vậy, đừng khóc cho tôi(loa) Achentina.

Nghĩa là âm thanh phát ra từ loa sẽ không trung thực (trừ loa ghita điện cái này có thời gian nói sau nhe những Bác), việc 1  loa có khả năng tái tạo cụ thể mọi  nhạc cụ lại càng không có khả năng . & cũng không có một cái loa nào trên thế giới được lựa chọn để tham chiếu cả, vì không có chuẩn nên cuối cùng mọi thứ được để ở trên đôi tai vàng dành cho bạn , bạn nghe thấy hay tức là nó hay khỏi bàn.

Màng loa là cái quyết định loa bạn có thể sẽ nghe hay như thế nào . Là phần quan trọng đặc biệt phần mà ta thích hay ghét loa này và loa khác, là cái mà bạn không thấy chút cảm xúc nào với 1 cặp loa 20.000USD, trong khi lại ngất ngây với cặp loa ít tiền hơn những 10 lần. Miễn là bạn biết trung thực với chính mình bạn dường như sẽ có những lựa chọn đúng đắn, tiền là của mình thưởng thức ca nhạc cũng là mình mà.

Giá tiền của 1  cặp loa không nói lên giá trị của nó đối với bạn , thước đo giá trị cho nó chính là thời gian bạn dành nghe nó hót.

Bạn đang có một  cặp loa 10tr đã nghe  một   năm rồi, mỗi ngày bạn nghe cỡ 30p, 1 chuyên gia ghé qua loa này là hifi thôi nếu có nhiều tiền nên mua loa ABC hay gì đó còn thường được gọi là loa Hi end, giá 30tr, bạn mua về thật háo hức thời gian đầu một ngày nghe 4,5 tiếng, tiếp đó không hiểu vì sao thời gian bạn dành cho nó càng ngày ít , và ít hơn rất nhiều so với cặp loa cũ, có khả năng  cặp loa bạn vừa bán đi có thể là cặp loa tuyệt nhất đối đến các bạn , & chỉ mình bạn mới  hiểu thôi. Đừng nghe ai hết bắt buộc phải nghe bằng chính  mình, đừng mua bắt buộc phải tặng cho bản thân mình thứ mình thích nhất. Chia sẽ sự vui vẻ với các bạn đã có một cặp loa đúng ý mình, bạn thật hạnh phúc.

Posted in: am-thanh